Activiteiten van het dagelijks leven

Wat is het 

De term activiteiten van het dagelijks leven verwijst naar hulp bij essentiële activiteiten van het dagelijks leven die de persoon, vanwege diens jonge leeftijd of een fysieke of mentale beperking, niet of niet meer zelf kan uitvoeren.  

Ook een niet-zorgprofessional, zoals scoutsleiding, kan deze activiteiten uitvoeren op basis van deze wetgeving. 

Wat mag je doen? 

Je mag als leiding op verschillende vlakken bepaalde zorgen uitvoeren: 

Op het vlak van hygiëne:  

•  Hygiënische zorgen bij personen met beperkingen om de activiteiten van het dagelijkse leven uit te voeren  

• Stomazorg bij een patiënt zonder bijbehorende diagnose: het gaat om het legen van de stoma voor de collectie van urine of ontlasting, het reinigen van de stoma, het vervangen van het zakje bij patiënten die geen verpleegkundige stomazorg meer nodig hebben.  

Op het vlak van voeding:  

•  Vocht- en voedseltoediening bij personen zonder slikstoornissen langs orale weg   

 Op het vlak van medicatie toedienen:   

Medicatie op voorschrift

Als leiding mag je voorgeschreven medicatie toedienen volgens de instructies van de bijsluiter of de voorschrijvende arts. Dit geldt voor orale medicatie (inclusief inhalatie), rectale, vaginale, oog-, oor-, neusdruppels en via de huid (percutaan). Opioïden (zoals morfine en fentanyl) mag je niet toedienen als leiding.

Hierbij is het belangrijk dat je schriftelijke toestemming én instructies van de ouders en/of arts krijgt. 

Medicatie die vrij verkrijgbaar is

Dit mag, maar onder voorwaarden:

1. Je hebt expliciete toestemming van een ouder of wettelijk vertegenwoordiger.

2. Het gaat over vrij verkrijgbare medicatie.

3. Het is écht dringend.

4. Bij onduidelijkheid en onzekerheid, contacteer je een arts.

We willen benadrukken dat leiding voorzichtig moet zijn met het toedienen van medicatie. Zorg dat je niet alleen de symptomen bestrijdt (bijvoorbeeld bij hoofdpijn meteen pijnstillers geven), maar kijk ook naar de onderliggende oorzaken van de klachten (het kan bijvoorbeeld zijn dat iemand hoofdpijn heeft omdat die niet genoeg water heeft gedronken). Medicatie mag alleen worden toegediend als het echt nodig is en er goed over is nagedacht. 

Verscheidene handelingen:   

• Meting van de parameters behorende tot een beperkt aantal biologische functiestelsels: temperatuur, hartslag, bloeddruk, gewicht, lengte, zuurstofsaturatie, meting van glycemie door capillaire bloedafname bij diabetici  

• neus, ogen en oren spoelen    

• therapeutische baden, warmte-en koudetherapie  

• verwijderen van losse vreemde voorwerpen uit het oog  

Onder welke voorwaarden mag je dit doen?

Aan het uitvoeren van deze handelingen zijn natuurlijk bepaalde wettelijke voorwaarden verbonden: 

• Je moet de menselijke waardigheid te respecteren:  

  • Je bent verplicht voorzichtig en zorgvuldig te handelen.  

  • Je bent onderworpen aan de regels van het gemeen recht op het vlak van het respect voor de menselijke waardigheid en de fysieke en morele integriteit van personen.  

  • Je bent verplicht om de regels over discretie en respect voor de privacy na te leven.  

• De activiteiten mogen enkel worden uitgevoerd met toestemming van de begunstigde (persoon die extra zorgen nodig heeft) wanneer die meerderjarig is of diens wettelijke vertegenwoordiger of ouders (bij minderjarigen of verlengd minderjarigen). 

• Bij de toediening van geneesmiddelen kan de arts of de verpleegkundige verantwoordelijk voor algemene zorg evalueren of er nood is aan een individueel toedieningssysteem.  

• De voorwaarden naleven zoals vermeld bij de afzonderlijke activiteiten (soorten handelingen). 

Was als het mis gaat? 

Ondanks deze regeling ben je nog steeds aansprakelijk voor fouten. Je moet nog steeds handelen als een voorzicht en redelijk persoon. 

Het is daarom belangrijk goed bij te houden welke handelingen je moet uitvoeren per individueel lid. Je kan hiervoor één of enkele aanspreekpunt(en) afspreken in je groep tijdens activiteiten en het weekend of kamp.