Zoek

08 Feb - Gewetensvol vuurtje stoken?

In de schoot van onze huidige collectieve bekommernissen rond het klimaat bekruipt mogelijk onbehagen bij het ontsteken van kamp- en kookvuren met scouts en gidsen. Neen, we gooien vanuit Scouts en Gidsen Vlaanderen deze traditie niet overboord: vuur maakt een deel uit van ons kampleven en wij zullen onze groepen dan ook geen verbod opleggen of ontraden om nog kampvuren te houden of op hout te koken.

We vinden een kampvuur zinvol om een aantal redenen:

1) Tradities: kampvuren worden vaak gekoppeld aan het afsluiten van een kamp en vormen een soort van bezinning en overschouwen van het afgelopen kamp; ze maken deel uit van rituelen en sfeer bij betekenisvolle momenten zoals belofte of totemisatie.

2) Praktisch :sommige kampvuren zijn ook functioneel als vuur om te koken en bieden zo een verrijkende zelfwerkzame ervaring.

3) Leerrijk : we vinden het organiseren van kampvuren ook passend binnen het pedagogisch project van een jeugdbeweging:

  • Het correcte gebruik van materiaal,  een geschikte stookplaats en het maken van goede en veilige afspraken, zorgen ervoor dat kampvuren een pedagogische waarde hebben. Jongeren leren samen met de begeleiding verstandig omgaan met vuur; ze worden zich bewust van de correcte manier van stoken, gevaren en mogelijkheden.
  • Zaken die aan het kampvuur vooraf gaan zoals hout sprokkelen, het aanleggen van een kampvuurplek, hakken van hout, aanmaken en onderhouden van een vuur, zijn dingen die jongeren en kinderen leren om op op een juiste met vuur om te gaan; ze leren welk hout best (niet) wordt verzameld, waarom een kring van droge stenen rond het vuur wordt gelegd en bluswater binnen handbereik moet zijn, ze komen te weten hoe een vuur best wordt gedoofd, enz.
  • Door kinderen en jongeren al doende te laten sprokkelen, zoeken, stoken … breng je hen letterlijk dichter bij de natuur met positieve gevolgen zoals respect en zin voor verantwoord omgaan met de natuur op zich.

Scouting zet van oudsher in op openluchtleven en technieken en deelt hierrond een breed gamma aan informatie met o.a. het Buitenboek, Speel op Veilig, SOLL, vorming en het aanbod van ploeg Technieken.

Scouts en gidsen zijn dus goed geplaatst om vurig in te spelen op de actuele klimaatzorg. Niets belet ons om de kooktijd en het aantal vuren wel te beperken; om alternatieven te zoeken en uit te proberen. Minder is meer?

We geven alvast enkele vlammende tips om duurzaam toch te blijven genieten bij het vuur:

-          Gebruik uitsluitend onbehandeld hout om te stoken.

-          Verbrand enkel dood en overwegend droog hout: moet ‘krak zeggen’ als je het breekt!

-          Sprokkel op verschillende plaatsen, ook dood hout heeft een belangrijke taak in het bos als schuilplaats, woning voor dieren haal dus niet altijd op 1 plek alles op maar verspreid je sprokkel en overdrijf niet met het aanslepen van hout.

-          Ga geen bomen of struiken kappen of uittrekken; nat en levend hout geeft meer rook dan vuur.

-          Beperk de grote (hoogte) van het vuur.

-          Kampvuur is geen plaats om materiaal op te stoken dat niet mee moet naar huis. Sorteren is belangrijk, geef papier mee met vuilophaling. Gebruik geen kranten, karton, beschilderde en bedrukte papieren om het vuur aan te maken of gebruik het vuur niet om dit afval weg te werken. Dit geldt zeker ook voor andere afvalstoffen geproduceerd op kamp.

-          Kijk naar de rook van je vuur. Is de rook wit - of vrijwel onzichtbaar - dan ben je goed bezig. Rook bestaat dan vrijwel uitsluitend uit waterdamp. Donkere rook is een alarmsignaal. Je verbrandt dan afval of nat hout. Je ziet het niet alleen, je ruikt het ook.

-          Gebruik natuurlijke vuuraanmakers. Papier is geen goede vuuraanmaker. Het brandt te snel en de temperatuur van de vlammen is te laag om hout te doen ontbranden. Synthetische aanmaakblokjes zijn erg vervuilend.

-          Als het over kookvuren gaat kan je voor vuren kiezen die energie-efficiënter zijn en daardoor een duurzamere optie vormen: greppelvuur, jagersvuur, dakotavuur, Togo- oven, vuur in vat.

Vuur blijft vuur en vervuilt hoe dan ook altijd. Maar een techniek kiezen met hogere energie-efficiëntie, zorgt wel er voor dat je minder lang of minder hout moet opstoken.  

We gaan als scouts en gidsen door het vuur voor deze traditie, praktijk en leerervaring. Maar we doen dat graag doordacht en niet los van een te begrijpen kritische blik. We hopen je daartoe te inspireren.