Zoek

Axenroos

Eigenaar: Ploeg Vorming In Scouting

Type: model

Korte omschrijving:

De Axenroos is een model om de interactie tussen mensen te typeren. Het biedt een handvat om te praten over de manier waarop mensen met elkaar omgaan. Daarnaast kan vanuit deze theorie het eigen gedrag kritisch worden bekeken en kunnen de effecten van dit gedrag op anderen ingeschat worden.



Lange omschrijving:

-----------------------------------------------------------

Model under construction

-----------------------------------------------------------

Voordat we het model toelichten even een korte nuancering:
De Axenroos is een prachtig MODEL. Het is zeer bruikbaar om relaties en interactie in groepen te benoemen en hiermee aan de slag te gaan.
Een MODEL is echter steeds een vereenvoudiging van de werkelijkheid. Door deze vereenvoudiging wordt het gemakkelijker om de werkelijkheid te interpreteren, maar houd ermee rekening dat door deze vereenvoudiging soms belangrijke details verloren kunnen gaan.

De Axenroos is een model om de interactie tussen mensen te typeren. Het biedt een handvat om te praten over de manier waarop mensen met elkaar omgaan. Daarnaast kan vanuit deze theorie het eigen gedrag kritisch worden bekeken en kunnen de effecten van dit gedrag op anderen ingeschat worden. De axenroos is handelingsgericht te gebruiken om de interactie met anderen te verbeteren. De axenroos werd uitgewerkt door Ferdinand Cuvelier vanuit zijn therapeutisch werk met adolescenten. Iemand die goed kan communiceren, kan gemakkelijk gebruikmaken van de verschillende posities van de axenroos. Om het praten hierover te vergemakkelijken wordt elke positie benoemd aan de hand van een totemdier.

Het systeem is gebaseerd op de Roos van Leary. Het verschil zit in het feit dat de Roos van Leary uitgaat van het eigen gedrag ten opzichte van het gedrag van een ander. De axenroos (ook wel relatieroos) gaat daarentegen uit van de eigen attitude ten opzichte van een ander.

http://nl.wikipedia.org/wiki/Axenroos

De axenroos is een manier om de gedragingen van mensen te typeren. Afhankelijk van de situatie en de samenstelling van een (nieuwe) groep, nemen mensen andere "rollen" op zich. De axenroos probeert deze verschillende "rollen" te koppelen aan karaktereigenschappen van 10 dieren die een rol spelen in het verhaal "stad van axen"
http://www.bol.com/nl/p/de-stad-van-axen/1001004005771503/

laat ons beginnen bij de grafische voorstelling van het model:
zie axenroos 5.jpg

Intro

De Axenroos is een model om personen te helpen bij het benoemen van plaatsen in een groep, en bij het analyseren en ontwikkelen sociale vaardigheden. In de Axenroos zijn tien dieren betrokken: een Pauw, een Wasbeer, een Leeuw, een Kameel, een Bever, een Poes, een Uil, een Schildpad, een Havik en een Steenbok.

Deze roos met “symbolische” dieren is een instrument om te werken rond sociale vaardigheden. Elk dier staat symbool voor een Ax. Een Ax staat voor een houding of gedrag dat iemand kan aannemen tegenover iemand anders.

Een muzikant die op een podium zijn talent toont, neemt de Ax van de Pauw in. Als diezelfde muzikant op een ander moment vol bewondering zit te luisteren naar zijn idool, neemt die op dat moment de Ax van de Wasbeer in.

Zo staat elk dier voor een specifieke houding of gedrag. Een Leeuw zijn neemt de leiding van een groep op zich, een Havik trekt zaken in twijfel of bekritiseert , een Schildpad trekt zich terug met een "Je m'en fout" en wie veel geniet van het wat er zich in de groep afspeelt of hoe mensen voor hem/haar zorgen bevindt zich op dat moment in de ax van de Poes.

Aan de hand van de axenroos kan je toetsen welke dieren of houdingen je wel, en welke je minder liggen. Misschien zijn er zelfs die je helemaal vermijdt. Sociaal vaardige mensen kunnen vlot overgaan van de ene ax naar de andere, afhankelijk van de situatie en de rollen die andere personen innemen.
Wie teveel en te lang eenzelfde ax aanneemt gaat overdrijven en wordt minder aangenaam in de omgang. Wie teveel Pauw is, wordt pronkerig. Wie teveel Wasbeer is, wordt mouwveger.

Iedereen heeft bepaalde karaktertrekken/rollen die steeds "van nature" weer terugkeren, Dit noemt men de dominante ax.
Er zijn ook bepaalde rollen/houdingen die men graag beter zou willen opnemen. Hier spreekt men van een "verleidingsax"

In de roos zijn volgende zone's te herkennen:

Geven / Aanbieden
Hierin bevinden zich de ax van de Leeuw, de Bever en de Pauw, die elk iets anders geven: De leeuw geeft leiding, de Bever geeft zorg en de Pauw "geeft zich bloot" - toont zich op diverse manieren.

Vragen / Ontvangen
Hierin zitten verschillende axen die ontvangen. De Kameel volgt instructies/leiderschap, de Poes vraagt/ontvangt graag zorg en de wasbeer vraagt om te laten zien; zo kan hij bewonderen.

Lossen
De ax van het loslaten van dingen, van mensen, van ideeën. Dingen aan je voorbij laten gaan. Lossen van ideeën die je niet (meer) passen. Lossen van conflicten: je er buiten houden. Het loslaten van belemmerende opvattingen, gedachten.

Het symbool van deze ax is de schildpad. De schildpad die dingen letterlijk van zijn schild laat afglijden, die in zijn eigen tempo zijn dingen doet. Die zich in zijn schild terugtrekt als hij dingen/dieren aan zich voorbij wilt laten gaan.

Aanvechten / Aanvallen
De ax van het aanvechten: mensen aanvallen, ideeën bestrijden. Onrecht aanvechten. Iets door elkaar schudden om het uit te testen. Zaken aankaarten.

Het symbool van deze ax is de havik. De havik met zijn scherpe snavel en scherpe klauwen: klaar om te pikken, om er bovenop te duiken, om dingen aan stukken te scheuren.

Weerstaan / Verdedigen
De ax van het weerstaan. Tegenstand bieden aan iets: bijvoorbeeld aan agressie of aan verleidingen. Het verdedigen van iemand of iets tegen een ander. Zaken of mensen of ideeën in bescherming nemen. Niet akkoord gaan, dus ook een compromis weerstaan.

Het symbool van deze ax is de steenbok. De steenbok die altijd met zijn hoofd gebogen staat, klaar om zo zijn het idee, de positie te verdedigen.

Houden
De ax van het houden. We kunnen zaken voor onszelf houden, informatie achterhouden. We kunnen dingen geheim houden. Ook kunnen we onze mening houden of onze mening voor ons houden. Ook kunnen we stil houden.

Het symbool van deze ax is de uil. De uil die stil zit en kijkt en niets prijs geeft, de uil die bewaakt en van hoogte beziet...

Verder kan men de verschillende axen nog als volgt onderverdelen:

Samen: Deze dieren hebben interageren op een opbouwende manier
Leeuw - Kameel
Bever - Poes
Pauw - Wasbeer

Naast ...
Schildpad
Uil

Tegen ...
Havik
Steenbok

Als laatste moeten we bemerken dat iedere ax in verschillende intensiteit kan opgenomen worden. Hoe extremer een rol wordt ingevuld; hoe meer men zich "aan de rand" of "buiten de groep" kan plaatsen.
Een gematigde leeuw (leider) kan zeer goed geapprecieerd worden door de groep, maar een dictatoriale leider kan door de groep aan de kant gezet worden.
Een havik die een slecht idee in vraag stelt of aanvalt zal hiervoor later door de groep bedankt worden, maar indien deze elk idee afbreekt en zo contraproductief gedrag vertoont kan door de groep genegeerd worden.

we beschrijven tot slot nog de verschillende dieren van de Axenroos:

Havik - Aanvallen

Personen die zich gedragen als een havik, kan aanwijzen wat fout loopt of onjuist is. Het heeft een kritische blik en deinst er niet voor terug onrechtvaardigheden aan te vechten. Deze stelt kritische vragen om te toetsen of er in datgene wat aangeboden wordt geen onjuistheden of fouten te ontdekken zijn.

Steenbok - Verdedigen

Personen die zich gedragen als een steenbok, zullen hun terrein afbakenen. Zij kunnen weerstaan aan de eisen of bevraging van anderen. Zij laten zich niets opdringen en gaan koppig hun standpunten verdedigen.

Uil - Houden

Personen die zich gedragen als een uil, willen soms eens alleen zijn, en blijven op afstand. Ze kunnen informatie voor zich houden. Ze willen niet per sé hulp bieden, willen niet overal aanwezig zijn, zullen zichzelf of hun ideeën niet opdringen.

Schildpad - Lossen

Personen die zich gedragen als een schildpad, laat alles rondom zich gebeuren, stelt niets in vraag, "ondergaat", trekt zich niets aan.

Pauw - Tonen

Personen die zich gedragen als een pauw, tonen zich, stappen naar anderen toe, nemen contact op. Het kan uitspreken waar het goed en minder goed in is, wat zijn kwaliteiten en tekortkomingen zijn. Het kan zijn eigen ervaringen, gevoelens, meningen meedelen aan anderen.

Wasbeer - Bewonderen

Personen die zich gedragen als een wasbeer, geven aandacht aan de anderen, luisteren naar wat de ander te vertellen heeft, uit zijn waardering, bewondert wat anderen kunnen/doen.

Leeuw - Leiden

Personen die zich gedragen als een leeuw, kunnen uitleggen hoe een spel in elkaar zit, geven duidelijke richtlijnen, geeft informatie aan anderen, doet voorstellen, geeft advies…..

Kameel - Volgen

Personen die zich gedragen als een kameel, voert een gegeven opdracht uit, vraagt om uitleg, zoekt informatie op, vraagt raad…..

Bever - Zorgen

Personen die zich gedragen als een bever,staat klaar om te helpen,om op te ruimen,om een ander een plezier te doen. Het deelt snoepjes en/of andere bezittingen met de anderen

Poes - Genieten

Personen die zich gedragen als een poes,kan om hulp vragen,kan genieten als anderen hulp aanbieden. Het is dankbaar voor wat het aangaboden krijgt (snoepjes, cadeautjes, een helpende hand…) Een kind dat zich gedraagt als een kameel,voert een gegeven opdracht uit,vraagt om uitleg,zoekt informatie op,vraagt raad….

-----------------------------------------------------------

Bronnen:
http://www.vbdehorizon.be/Bachelorproef/cms/?page_id=89
http://www.carrieretijger.nl/functioneren/samenwerken/sociale-vaardighed...
http://www.veldschool.be/Axenroos.htm



in