Zoek

Methodieken om een groepseigen visie uit te werken: missie, basispijlers, speelvelden

Eigenaar: Ploeg Groepsleiding

Korte omschrijving:
4 methodieken vanuit de groepsraadmap om als groep een groepseigen visie uit te werken wat betreft missie van jouw scoutsgroep, keuze van de basispijlers, basispijlers op de groepsraad en speelvelden op de groepsraad.

Doelpubliek:
  • leiding
  • groepsleiding

Tijdsduur: <= 2 uur

Kennismaking:


Verwachtingen:


Verloop:

Deze methodieken komen vanuit de groepsraadmap en bevatten 4 methodieken om een groepseigen visie uit te werken:

  • 1) missie van onze scoutsgroep
  • 2) keuze van de basispijlers
  • 3) basispijlers op de groepsraad
  • 4) speelvelden op de groepsraad 

 



Inleiding:

Maak op elke groepsraad 15 tot 30 minuten tijd vrij om visie, basispijlers en speelvelden onder handen te nemen. Op het einde van het jaar krijg je zicht op je groepseigen visie, die je groep nog sterker maakt. 

 

1. Missie van onze scoutsgroep


Ongeveer 30 minuten.

Doel:

Wat zijn de prioriteiten van je leiding en van je groep?
Pluis uit wat scouting voor elke leid(st)er afzonderlijk betekent en ontdek de accenten die je als groep het belangrijkste vindt.

Benodigdheden:

  • Missietekst, hapklaar te downloaden op de site (voor elke leid(st)er 1 exemplaar + 1 groot exemplaar voor de gezamenlijke oefening)
  • Lege papieren
  • Lijm of plakband
  • Scharen

Missietekst van Scouts en Gidsen Vlaanderen
Wij zijn scouts en gidsen, meisjes en jongens,
elk met een eigen verhaal. Iedereen kan erbij.
We gaan samen op verkenning en durven tuimelen in het leven.
De natuur is onze troef.
We geloven in onszelf, in elkaar en in iets meer.
We spelen een spel dat niet luchtledig is,
in vrije tijd die niet vrijblijvend is.
Met groot plezier en kleine daden
komen we op voor onze omgeving en
voor een kleurrijk Vlaanderen.
Zo dromen we luidop van gelukkige mensen
in een rechtvaardige wereld.

Groepsindeling:

Het eerste deel doet elke leid(st)er individueel, de eindoefening doe je met de hele groep.

Werkwijze:

Verknip de missieteksten op voorhand tot aparte zinnen.
Deel 1: Wat betekent scouting voor mij?
Iedere leid(st)er gaat individueel op zoek naar wat scouting voor hem/haar betekent. Rangschik de zinnen van de missie volgens jullie eigen voorkeur.
Tip: je kan de verknipte missietekst bij de uitnodiging van de groepsraad voegen en vragen of iedereen deze oefening thuis al maakt.


Deel 2: Wat betekent scouting voor onze groep?
Wat vinden jullie de belangrijkste zinnen uit de missietekst voor jullie groep?
Leg de verschillende missies samen en probeer tot ene gezamenlijke prioriteitenlijst te komen. Zo krijg je een overzicht van wat jouw groep belangrijk vindt en kan je prioriteiten leggen in je werking.

Bv. in onze groep vinden we volgende dingen het belangrijkste:
1. De natuur is onze troef
2. We gaan samen op verkenning en durven tuimelen in het leven
3. ...

2. Keuze van de basispijlers


Ongeveer 15 minuten

Doel:

Krijg een overzicht van welke basispijlers je leidingsploeg het meeste aanspreken, om zo de interessantste basispijlers voor je groep te kunnen uitwerken.

Benodigdheden:

  • De 5 omschrijvingen van de basispijlers (te downloaden op de site)
  • Stickertjes (minstens 2 per leid(st)er)

Omschrijvingen:

Basispijler 1:
Scouting is ondernemen
Scouting is verkennen, ontdekken, ontplooien
Scouting is je laten zien

Basispijler 2:
Scouting is bewust kiezen
Scouting is energie vrijmaken
Scouting is zorgen dat ze op je kunnen rekenen
Scouting is in de bres springen

Basispijler 3:
Scouting is mee de koers bepalen
Scouting is bekommerd zijn om het geheel
Scouting is samen oplossingen zoeken, keuzes maken en beslissen

Basispijler 4:
Scouting is een handje toesteken
Scouting is zorgen voor anderen, voor de samenleving
Scouting is zich belangeloos inzetten

Basispijler 5:
Scouting is genieten van verbondenheid
Scouting is samen ondernemen
Scouting is goed omgaan met elkaar

Naam van de basispijlers:
Basispijler 1 – Zelfredzaamheid = Op eigen benen staan
Basispijler 2 – Engagement = Schouders eronder
Basispijler 3 – Medebeheer = Vinger in de pap
Basispijler 4 – Dienst = Handen uit de mouwen
Basispijler 5 – Ploegwerk = Arm in arm

Groepsindeling:

Met de hele groep

Werkwijze:

Leg de vijf verschillende omschrijvingen van de basispijlers in het midden. Verklap de naam van de basispijlers nog niet, om vooroordelen te vermijden.

Overleg met de leidingsploeg welke kwaliteiten van scouting je het belangrijkste vindt. Op het einde van de discussie krijgt iedere leid(st)er twee stickertjes die hij of zij bij zijn favoriete basispijlers kan kleven. Zo krijg je een rangschikking.

Leg nu de namen van de basispijlers bij de omschrijvingen. Met de verkozen volgorde kan je de komende groepsraden aan de slag. Je kan ze allemaal opnemen, of enkel diegene kiezen die je groep het belangrijkste vindt.

 

3. Basispijlers op de groepsraad


Ongeveer 30 minuten per basispijler

Doel:

Ontdek per basispijler wat de sterktes en de actiepunten van jullie groep zijn.
Ga per tak een uitdaging aan om een nieuw aspect van scouting in je groep uit te proberen.

Benodigdheden:

  • Van de basispijler die je wil aanpakken, voorzie je een aantal keer de tekst uit de 'Kijk op Scouting' (KOS) en het bijpassende groeikader, dat achteraan in de KOS zit. Deze tekst kan je per basispijler downloaden op de site.
  • Flappen en stiften

Groepsindeling:

Afhankelijk van de basispijler en van wat je daarover wil bespreken, kan je brainstormen met de hele groep, per taf op met groepjes waar van elke tak iemand in zit. De actiepunten maken doe je per tak en met de hele groep.

Werkwijze:

Deel 1: Brainstorm over de basispijler
Gebruik de informatie uit de 'Kijk op Scouting' en het groeikader, en maak een brainstorm.

Stel als groepsleiding een aantal vragen om je leiding te prikkelen: Bv.

  • Wat betekent 'engagement' voor mij?
  • Wat doen we nu rond 'medebeheer' in onze groep?
  • Wat zou 'dienst' kunnen zijn? Wat heb je al van andere groepen gehoord?
  • Wat doe we met onze kapoenen (welpen, jonggivers, ...) rond 'ploegwerk'?

Ook de vragen die onder de basispijlers staan, kan je gebruiken ter inspiratie of om de discussie op gang te trekken.

Deel 2: Sterktes en actiepunten

Na de brainstorm maak je met de hele groep uit wat jullie sterktes zijn en wat jullie actiepunten. De sterktes zijn activiteiten of dingen die jullie rond deze basispijler nu al doen en waar jullie trots op zijn. De actiepunten zijn dingen waar jullie eigenlijk niets rond doen, of wat je nog nooit geprobeerd hebt.
Bv. dienst: Eigenlijk doen alleen onze givers een actie rond solidariteit, misschien kunnen we met de hele groep wel eens een actie voor een goed doel organiseren?

Deel 3: Per tak een concreet actiepunt

Laat elke tak een actiepunt bedenken en uitwerken rond de gekozen basispijler. De takken stellen de acties aan elkaar voor en engageren zich om dat tijdens het scouts- en gidsenjaar uit te proberen.
Bv. medebeheer: Givers mogen een project kiezen en zelfstandig uitwerken. Kapoenen mogen het kampthema mee kiezen.

Vragen bij de brainstorm:

Zelfredzaamheid = Op eigen benen staan
Vind het kunnen dat een jinleider alleen in leiding staat? Stuur je een jonggiver alleen het bos in om hout te gaan halen? En een giver? Mag je van kapoenen verwachten dat ze zelf hun tanden gaan poetsen en zich klaar maken om te gaan slapen?

Engagement = Schouders eronder
Is scouting een hobby zoals een andere (bv. voetbal, muziekbandje, paardrijden,...)? Of verwachten jullie meer inzet bij de scouts en gidsen? Wat dan juist? Is er een verschil tussen lid zijn of leiding zijn? Welk engagement verwacht je van je leden?

Medebeheer = Vinger in de pap
Waarbij kan je leiding en leden inspraak geven? Hoe zie je inspraak bij kapoenen? Welke manier past bij welke soort beslissing (van kampplaats kiezen tot kiezen in welke kleur het lokaal geschilderd wordt)?

Dienst = Handen uit de mouwen
Hoort het bij scouting om mee te gaan helpen bij 11.11.11 of Natuurpunt? Of niet? Op welke manier zorgen scouts en gidsen voor elkaar? Zetten we onszelf belangeloos in of verwachten we daarvoor iets in ruil? Waarin uit zich dat dan concreet?

Ploegwerk = Arm in arm
Is werken in patrouilles of nesten belangrijk? Waarom wel of niet? Welk voordeel heeft een tweedaagse per patrouille tegenover een 'algemene'? Waarom zou je het niet in 'ploegjes' doen? Is samen aan een kampvuur zitten zingen met de hele tak ook ploegwerk? Is samen de afwas doen met de hele tak ploegwerk?

 

4. Speelvelden op de groepsraad

Doel:

De basispijlers kan je aanpakken binnen heel uiteenlopende speelvelden; soorten activiteiten die scouts- en gidsengroepen helemaal scoutesk maken.
We bieden je vijf verschillende methodieken aan om op een groepsraad (of een activiteit) de speelvelden in de kijker te zetten. Je zal versteld staan van de kennis en de originaliteit die in je groep leeft!

Speelveld 1 – kamperen

'Kijk op Scouting':
Op kamp beleef je meer dan ooit scouting pur sang. Je stapt uit je vertrouwde omgeving en zoekt het andere op: een eigen manier van wonen, een eigen tijdsbeleving, een eigen ritme en stemming. Op kamp gaan is mens en natuur verkennen met de neus in de wind. Die sterke ervaring kan je gebruiken om je scouts- en gidsenspel groener en rijker te maken.

Niet alleen op kamp zelf, ook voor het vertrek steken scouts en gidsen de koppen bij elkaar. Samen op zoek naar het kampthema, afspreken wie waar voor zorgt: jong en oud, groot en klein maakt op zijn manier mee scouting waar. Welpen dromen mee over sprookjesfiguren die ze willen tegenkomen op kamp, jins zoeken uit waar ze op kamp willen, wat dat kost en hoe ze er geraken.

Kapoenen zijn voor het eerst vijf dagen van huis, dus een dak boven hun hoofd en een goed ingericht lokaal zijn voor hen een must. Gidsen en verkenners slapen in tenten en koken hun eigen potje. Jins trekken dwars door de Pyreneeën of organiseren een werkkamp ten dienste van de gemeenschap ter plekke. Zo blijft op kamp gaan altijd nieuw en altijd spannend!

Op de groepsraad:

  • Laat elke tak op de kampgroepsraad zijn beste, tofste of stoerste spel op een originele manier promoten.
  • Laat elke tak verkleed in hun kampthema de rode draad van hun kamp voorstellen.

Speelveld 2 – spelen

'Kijk op Scouting':
Spelen, dat is hollen, fantaseren, experimenteren en je energie de vrije loop laten. Door te spelen krijg je inzicht in hoe het leven in elkaar steekt. Zo ontdekken scouts en gidsen hun medemensen, de wereld, hun mogelijkheden en ook hun beperkingen. Spelen is pret. Spelen is leren.

Al spelend leer je jezelf uitdrukken, samenwerken, creatief naar oplossingen zoeken, overleggen en kiezen tussen goed en kwaad. Spel maakt mensen behendig, krachtig. Het leert hen winnen en verliezen. Spelen gaat zowel over met je laarzen aan in de plassen springen als stoeien in het gras of ingewikkelde constructies bouwen na raadselachtige opdrachten.

Het spel van een achtjarige verschilt van dat van een zeventienjarige maar we gaan er prat op dat spelen een levenshouding is die je niet verleert. Soorten spelen, inkleding, begeleiding, uitleg, spelregels, terrein en materiaal kan je aanpassen op maat van elke tak.

Op de groepsraad:

  • Leidingswissel: laat de takken eens van leidingsploeg wisselen en verzin een tof spel.
  • Bereid een megacool spel voor en maak een hapklaar spelpakket. Op de vergadering geef je het pakket aan een andere tak, zodat zij het direct kunnen spelen.

Speelveld 3 – technieken

'Kijk op Scouting':
Scouts en gidsen leren zich stap voor stap wapenen met weetjes en vaardigheden. Die helpen hen om problemen op te lossen, hun plan te trekken en dromen te realiseren. Kaart en kompas, sjorren, hout hakken en vuur maken zijn technieken die scouts en gidsen graag gebruiken om hun activiteiten mee op te bouwen. De kapoenen ontdekken op geurtocht niet alleen de schat, maar ook het leuke van zelf je weg vinden. Gidsen en verkenners ontdekken naast kaart en kompas ook de GPS om de weg in de stad te vinden.

De technieken die je aanbiedt, evolueren mee met de mogelijkheden van het kind. Kapoenen leren telefoneren, jins surfen op internet. Kabouters leggen een platte knoop, jonggidsen sjorren hun eigen eethoek. Veiligheid is van levensbelang. Welpen met een bijl laten houthakken, is niet verantwoord. Jongverkenners hanteren vlotjes kaart en kompas, maar het is verstandig om een dropping te reserveren voor de gidsen en verkenners. Gaandeweg worden technieken aangeleerd, aangewend en uitgebouwd. Zo blijft het veilig en spannend.

Technieken hoeven niet op zich te staan. Geïntegreerd in een leuk spel of een uitdagend weekend zijn ze eens zo leuk. Ze bewijzen hun nut op kamp of op tocht, maar niet zelden ook buiten scouting. Heel wat architecten bedachten hun eerste constructie bij de scouts en gidsen. Menig kapitein zwom zijn eerste schoolslag bij zeescouting. Die brede waaier van technieken biedt voor elk talent wat wils.

Op de groepsraad:

  • Vraag in je leidingsploeg wie een echte techniekenactiviteit in elkaar wil boksen, zo heb je ineens een groepsbindende activiteit.
  • Nodig oud-leiding of ploeg Technieken uit voor een werkwinkel.

Meer over technieken
Buitenboek: Speels technieken, verantwoord openluchtleven en avontuurlijke ontdekkingen.

Speelveld 4 – tocht

'Kijk op Scouting':
Op tocht gaan is bij uitstek een beetje ronddolen, altijd iets op het spoor. Je ontdekt een coole bunker uit WOII of kijkt bewonderd toe hoe een Ardeense boer aardappelen oogst. En je leert de natuur kennen, ervan te genieten en er respectvol mee om te gaan.

Tocht is ook ploegwerk: elkaars rugzak dragen en de ander over de beek helpen. Elke leeftijd vraagt zijn eigen parcours: kapoenen verkennen de omgeving rond het lokaal, gidsen en verkenners gaan op driedaagse.

Onderweg zijn is even belangrijk als de bestemming. Kwaliteit krijg je door variatie, een boeiend terrein, de gepaste uitrusting, een goede afstand, het juiste ritme. Gaandeweg worden al je zintuigen aangesproken: vuurtjes stoken voor een potje woudloperskeuken, op zoek naar kwakend leven in de sloot of zwerven door verkrotting. En zo word je op de meest onverwachte momenten stil, ontroerd of verwonderd door wat je tegenkomt.

Op de groepsraad:
Bedenk een originele tocht (of laat iemand van oud-leiding die bedenken) voor je leidingsploeg. Zo kan je het leidingsweekend goed inzetten.
Laat leiding originele tochttips op briefjes schrijven. Maak een mindmap met de briefjes en laat die collage aangroeien gedurende het jaar. Eventuele foto's van gemaakte tochten kunnen er dan ook bij worden gehangen.


Meer over tocht
Tochtenboek (V.U: Chirojeugd Vlaanderen vzw)
Een leidraad voor originele tochten in de jeugdbeweging. Het boek bezit een veelzijdigheid aan informatief tochtvoer: kaart en kompas, veiligheid op tocht, slaapplaatsen in de natuur, fiets- en vlottochten, stapuitrusting, vuur aanmaken, enzovoort.

Speelveld 5 - expressie

'Kijk op Scouting':

Zingen op tocht, action painting, een modeshow, met de gitaar aan het kampvuur, je eerste stapjes op het podium van het groepsfeest, scouts en gidsen leren vaardigheden en talenten ontdekken en er mee te experimenteren.

Scouts en gidsen gaan als ridder op zoek naar de draak en vinden zichzelf. In de rol van de kwade bakker leert Ina met luide stem verkondigen waarom ze kwaad is. In een lied aan het kampvuur kan Wim helemaal zijn humor kwijt. Tijdens het improvisatietheater zegt Leen voor het eerst en met een rood hoofd 'ik vind jou leuk' tegen Danny. Later is zij degene die als eerste vertelt hoe ze zich voelt bij anderen.

Gevoelens en ideeën krijgen via expressie ruimte om naar boven te komen. Zingend, dansend en toneelspelend leren scouts en gidsen hun mening duidelijk maken aan een groep en opkomen voor hun eigen ideeën. En voor ze het beseffen zijn ze de ster van de avond.

Op de groepsraad:
Bereid een ingeklede themagroepsraad voor. Maak vooraf een uitnodiging in het thema, zorg voor inkleding, laat iedereen verkleed komen, je kan eventueel hapjes in het thema serveren,... Je kan het zo gek niet bedenken!


Mogelijke energizers:


Afronden:


Evaluatie:


Bijlages:
Nuttige links:


in