Aan de slag met meertaligheid

De meerwaarde van meertaligheid

Bron: Wereldspelers.

Meerwaarde voor anderstalige leden

• Anderstalige leden kunnen kennismaken met een nieuwe taal en woorden.
• Ze kunnen vriendschappen en contacten opbouwen.
• Ze krijgen de kans om kind te zijn en Nederlands te leren.

Meerwaarde voor alle leden

• Meer verbale sturing en duidelijkheid is goed voor alle leden. Denk bijvoorbeeld aan een heldere speluitleg.
• Leiding zal meer aandachtig zijn voor het individu in de groep, wat goed is voor elk lid.
• Je zal je spelen moeten aanpassen, zodat anderstalige leden ook kunnen meedoen zonder taal te gebruiken. Nieuwe, creatieve spelletjes dus, die ook leuk zijn voor Nederlandstalige leden.
• Leden leren om hun tradities en gebruiken door te geven aan anderen. Dat is een mooie kans om te tonen wat ze geleerd hebben op de scouts.
• De uitwisseling die hierbij gebeurt kan alle leden prikkelen. Denk bijvoorbeeld aan uitwisseling over spelletjes die de anderstalige leden leuk vinden. Misschien geeft dit wel nieuwe ideeën aan jou als leiding of aan je leden.
• Door in contact te komen met andere talen, culturen en tradities, worden je leden meer open-minded.
• Leden leren meer voor elkaar zorgen. Het is belangrijk om er samen als groep voor te zorgen dat iedereen mee is. Medeleden, zeker in oudere takken, kunnen hier ook een verantwoordelijkheid in leren dragen.

Meertaligheid laten beleven

Met enkele spelletjes kan je medeleiding al snel laten ervaren hoe het is om als anderstalige deel uit te maken van een groep die een taal spreekt die je niet zo goed begrijpt.

Een onbekend begin

In dit spel gaan twee deelnemers apart staan, zodat ze de uitleg niet kunnen horen. De overgebleven groep verzint een bepaald gebruik. Wanneer ze klaar zijn, mag een van de weggestuurde deelnemers terugkomen. Die probeert te ontdekken welk gebruik de overgebleven groep heeft afgesproken en wat de betekenis hierachter is. Als de ene weggestuurde deelnemer het gebruik mee kan uitvoeren, mag de andere weggestuurde deelnemer terugkomen. Na een tijdje rond je af.

Na het spel reflecteer je met je groep over hoe het voelde om iemand te introduceren in je groep en hoe het voelde om in de groep te komen zonder dat je de gebruiken kent. Bespreek hoe de gebruiken van jouw groep eruit kunnen zien voor een buitenstaander en hoe het voelt om niet op de hoogte te zijn van tradities.

Een onbekend gesprek

In dit spel krijgt één deelnemer de opdracht om een verhaal te vertellen over thuis en wordt dan kort weggestuurd. De andere deelnemers krijgen de opdracht deze persoon de hele tijd te verbeteren, aan te vullen en weinig aandacht te geven. Wanneer de weggestuurde deelnemer klaar is om hun verhaal te vertellen, mag die terugkomen. Na een tijdje leg je het verhaal stil. 

Hoe voelde het om dit verhaal te proberen vertellen? Welke gelijkenissen zie je met een verhaal dat een anderstalig lid vertelt? Wat kan je veranderen om het niet zo te doen overkomen?

Een onbekend spel

In dit spel wordt één deelnemer weggestuurd. De andere deelnemers krijgen kort de uitleg van een niet-gekend spel en krijgen de opdracht om geen uitleg te geven aan de persoon die weggegaan is. Na een tijdje komt de weggestuurde deelnemer terug, terwijl de anderen het spel spelen. De ene deelnemer moet er zo snel mogelijk achter zien te komen wat de spelregels zijn.

Je kan om de paar minuten het spel even stilleggen om te horen of die het antwoord al weet. Aan het eind van het spel kan je hierover reflecteren met alle deelnemers. Bespreek hoe het voelde om het spel niet te begrijpen en leg de link naar een spel spelen met iemand die de speluitleg niet begrijpt.

3, 2, 1… Start!

Bespreek eerst de verwachtingen ten opzichte van je medeleiding. Zorg voor vertrouwen door duidelijke afspraken te maken en duidelijk te maken welke veranderingen dit project met zich mee zal brengen. Stel hen gerust als ze met zorgen zitten, beantwoord hun vragen, maar zorg ook dat ze klaar zijn voor wat er staat te gebeuren.

• Begin met een klein groepje leiding dat er al voor open staat. Zij kunnen jou helpen om de rest mee te krijgen. Samen sta je sterker! Zeker als je al wat meer ervaren leiding bewust maakt van de meerwaarde van meertaligheid, wordt het makkelijker om ook de rest van de leidingsploeg te overtuigen.
• Begin met een plan van aanpak. Als mensen weten wat er gaat gebeuren en wat er van hen verwacht wordt, zullen ze gemakkelijker te overhalen zijn. Hoe concreter het plan, des te beter. Hoeveel keer, waar en hoelang gaan jullie flyeren? Gaan jullie op bezoek bij een school of bij een OCMW? Wie is de contactpersoon voor de ouders? Hoe ondersteun je de anderstalige leden en bij wie kan je terecht als je hulp nodig hebt?
• Wil je zelf een sleutelrol opnemen in dit verhaal? Zorg dan dat je je beloftes nakomt. Als de andere leiding weet dat ze op je kunnen rekenen als het moeilijk loopt, zullen ze gemakkelijker mee dit engagement willen aangaan. Leg jezelf ook geen al te hoge verwachtingen op. Je gaat niet op 1, 2, 3 de wereld veranderen, maar met kleine stappen kan je al een groot verschil maken voor enkele leden.
• Durf de stap te zetten! Wees niet bang om fouten te maken: je bent vrijwilliger en probeert je best te doen. Leer van de dingen die mislopen en dan weet je hoe het de volgende keer anders moet.

Je blijvend inzetten voor meertaligheid en inclusie

Leiding overtuigd en meertalige leden in je groep? Leuk! Nu is het belangrijk om de leden en hun ouders te blijven betrekken bij je werking. Duik in de tips over hoe je hiermee aan de slag gaat!

• Evalueer elk jaar hoe het loopt. Lukt het om anderstalige leden en ouders te betrekken bij je werking of merk je dat ze nog veel drempels ervaren? Is de leiding nog steeds mee en betrokken of moet je hier wat extra op inzetten om hen opnieuw gemotiveerd te krijgen?
• Elk jaar komt er nieuwe leiding bij. Ook hen moet je meekrijgen in het verhaal. Leg hen uit wat de voordelen zijn, wat er van hen verwacht wordt en laat hen vragen stellen. Laat de nieuwe leiding meelopen met een van de oudere leiding, zoals je doet met andere taken op de scouts.
• Als je leidingsploeg mee is en je plan van aanpak goed werkt, is het belangrijk om dit ook te verankeren in de werking van jullie groep. Doe dit bijvoorbeeld door van de flyermomenten een jaarlijks terugkerend moment te maken of elk jaar een samenkomst te organiseren waar ouders elkaar kunnen ontmoeten om zo ook de anderstalige ouders meer te betrekken bij jullie werking.